Gallai elusen Gristnogol boblogaidd a enillodd wobr fawr a gefnogodd dros 9,000 o bobl yng Nghaerffili yn ystod y cyfyngiadau symud Covid gael eu troi allan gan yr Eglwys yng Nghymru (CinW).<\/p>\n\n
Sefydlwyd Ymddiriedolaeth y Plwyf yn 2019 gan y Parchedig Dean Aaron Roberts, Rheithor Plwyf Bedwas, a Bwrdd o Ymddiriedolwyr a oedd yn cynnwys cynrychiolwyr o’r plwyfi lleol fel ymateb i angen y gymuned leol. Roedd yr elusen wedi’i lleoli yn Eglwys St Thomas yn Nhrethomas, un o chwe eglwys yr oedd yn gyfrifol amdanynt.<\/p>\n\n
Cadwyd Eglwys Sant Thomas yn ystod y pandemig, gyda gwybodaeth lawn a bendith y CinW a’r Esgob lleol, gan ei fod yn adeilad modern gyda hygyrchedd da. Nid oedd plwyf Bedwas, oedd \u00e2 dau adeilad eglwys, mewn sefyllfa ariannol i ofalu am y ddau. Roedd presenoldeb yn St Thomas wedi gostwng, fel yr oedd cyllid. Ers 2020, mae Ymddiriedolaeth y Plwyf wedi buddsoddi dros \u00a350,000 yn yr eglwys, gan gynnwys boeler newydd, cegin newydd a goleuadau ecogyfeillgar.<\/p>\n\n
Roedd y Cyngor Plwyf Eglwysig (PCC) hyd yn oed wedi deisebu’r esgob i ‘Archddyfarniad yr eglwys Ddiangen ac ar gau i’w haddoli’ yn gyfreithiol \u2013 cymaint oedd y problemau a achosodd iddyn nhw yn ariannol. Gwnaeth yr Esgob Cherry Vann archddyfarniad o’r fath ar 9 Awst, 2022, dim ond i newid ei meddwl fis yn ddiweddarach, gan ‘atgyfodi’ y dyfarniad yn gyfreithiol.<\/p>\n\n
Am dair blynedd, arweiniwyd yr Ymddiriedolaeth i gredu y byddai’r CinW yn gwerthu’r adeilad iddynt. Trefnodd swyddog esgobaethol arolwg a phrisiad, a gofynnwyd i’r Ymddiriedolaeth gael gwared ar ffitiadau eglwysig. Roedd cyfarfodydd ymddiriedolwyr gobeithiol a chadarnhaol yn canolbwyntio ar y gwaith codi arian sydd ar ddod i sicrhau’r adeilad ar gyfer dyfodol yr elusen, a’i dwf sy’n gwasanaethu pobl leol.<\/p>\n\n
Ers 2020, mae’r Ymddiriedolaeth Plwyf wedi dod yn ganolog i fywyd cymunedol yng Nghaerffili ac mae llawer o drigolion difreintiedig a bregus yn dibynnu arnynt. Cymaint fu eu llwyddiant fel y gwnaeth Prif Weinidog Cymru, Mark Drakeford, ymweliad personol ym mis Awst 2020. Trosglwyddodd Arglwydd Raglaw Gwent neges bersonol o ddiolch gan y diweddar Frenhines, a gwahoddodd Mr Roberts i Barti Gardd Palas Buckingham ar gyfer arweinwyr elusennau. Rhoddwyd Gwobr Cyngor Cymuned i’r Ymddiriedolaeth, a’r Wobr Buddsoddi mewn Gwirfoddolwyr am ei Rhaglenni Prentisiaeth a Gwirfoddolwyr – lle rhoddwyd 24,246 o oriau gwirfoddoli rhwng Ionawr a Mawrth eleni yn unig.<\/p>\n\n
Er gwaethaf llwyddiant yr elusen i gyflawni ei hamcanion, dros dair blynedd mae’r CinW wedi anwybyddu e-byst, defnyddio tactegau oedi, yna cyflogi brawd Archesgob Cymru, cyfreithiwr, ac eraill, i geisio cael yr ymddiriedolwyr i gofrestru ar gyfer amrywiaeth o Gytundebau Tenantiaeth. O swydd o rentu am ddim ers 2020, roedd un am rent o \u00a312,000 y flwyddyn, ond dim gweithgaredd o natur ‘grefyddol<\/strong> ‘ – a fyddai’n torri gwerthoedd craidd yr Ymddiriedolaeth, a’u rhwymedigaethau i’r Comisiwn Elusennau, a chyfraith Elusennau. <\/p>\n\n Yn fwy diweddar, ceisiodd cyfreithwyr eglwysig gael Ymddiriedolaeth y Plwyf i gofrestru ar gyfer ‘Tenantiaeth yn Ewyllys’, tenantiaeth ansicr iawn y gellid ei therfynu ar unrhyw adeg.<\/p>\n\n Fel y mae pethau, nid oes gan Ymddiriedolaeth y Plwyf gytundeb tenantiaeth ffurfiol gyda’r CinW wrth iddi geisio dod o hyd i eiddo newydd, mwy, gan dorri ei chysylltiadau \u00e2’r CinW. Os caiff yr elusen ei throi allan o Eglwys St Thomas heb rywle i symud iddo, gallai’r gweithgareddau elusennol canlynol yn y gymuned ddod i ben ar unwaith:<\/p>\n\n Dywedodd Mr Roberts: “<\/em>O’r dechrau, mae Ymddiriedolaeth y Plwyf bob amser wedi bod o blaid gweithio gydag eglwysi i’w helpu i wneud gwahaniaeth yn eu cymunedau, ac nid yw’r Eglwys yng Nghymru yn eithriad. Oherwydd fy nghysylltiad \u00e2’r Eglwys yng Nghymru, roeddem yn credu’n gryf y byddai’n rhy falch o gefnogi’r elusen yn ddidwyll, o ystyried ei ffocws diweddar ar helpu’r rhai sy’n agored i niwed yn y gymuned. Hyd yn hyn, mae’r Eglwys yng Nghymru ond wedi elwa o sylw cadarnhaol yn y cyfryngau cenedlaethol a lleol, yn ogystal \u00e2’r ddealltwriaeth leol ar lawr gwlad bod ‘yr Eglwys yn helpu pobl’. Am gyfnod hir, cawsom bob gobaith y byddai’r Eglwys yng Nghymru yn gweld y cyfle hwn ar gyfer yr hyn ydoedd ac yn gwerthu’r adeilad i ni. Yn anfoddog, bu’n rhaid i Ymddiriedolaeth y Plwyf gyfarwyddo cyfreithiwr i amddiffyn yr elusen rhag llythyrau cyfreithwyr cynyddol ymosodol, gan nodi’r ffeithiau, a mynnu deialog wyneb yn wyneb gyda’r esgob, yn uniongyrchol. Fe wnaethon nhw bledio i allu setlo’r mater mewn modd Cristnogol – yn hytrach na gwastraffu incwm elusennau ar gynyddu ffioedd cyfreithiol.<\/p>\n\n Ar 7 Awst, ysgrifennodd Diane Brierley, Cadeirydd yr Ymddiriedolaeth at gyfreithwyr yr esgob yn gofyn i’r CinW atal ei fygythiadau cyfreithiol. Dywedodd bod yr Ymddiriedolaeth yn cydnabod bod y CinW bellach mewn pwynt lle roedd yn dymuno gwneud rhywbeth gwahanol gyda St Thomas, ac o ystyried datblygiadau, roedd Ymddiriedolaeth y Plwyf yn cydnabod yr angen i sicrhau llety amgen i gwrdd \u00e2 gwaith sy’n ehangu.<\/p>\n\n Dywedodd Mrs Brierley: “Pwysleisiwyd ein bod yn gobeithio y byddem yn gallu sefydlu cyfnod cyfeillgar o ras gyda’r CinW, ac iddynt roi mwy o amser inni, heb gyfyngiadau na chostau, fel sydd wedi bodoli hyd yn hyn. O ystyried yr amgylchiadau a orfodwyd arnom, dywedodd yr ymddiriedolwyr ‘obeithiodd’ i gael llety arall ar waith o fewn chwe mis.<\/em><\/p>\n\n “Gwnaethom bwysleisio bod Ymddiriedolaeth y Plwyf yn dymuno creu llinell gyfathrebu uniongyrchol nad oes angen cyfreithwyr arno, ac mae’r amser a’r costau y mae hyn yn arwain at effeithio’n uniongyrchol ar y gwaith y gallwn ei wneud. Rydym yn parhau i fod yn ymrwymedig i weithio gyda’r CinW i ddod o hyd i ateb sy’n adlewyrchu’r gwerthoedd Cristnogol sydd gan y ddau ohonom, ac a fydd yn dangos y bartneriaeth hon ar gyfer yr efengyl yn y cymunedau.”<\/em><\/p>\n\n Er bod e-bost gan yr esgob yn awgrymu y byddai’r esgobaeth yn sefydlu cyfarfod, nid oes dyddiad na thelerau wedi eu rhoi i’r Ymddiriedolaeth. Yn anffodus, o ystyried hanes cysylltiadau dros y flwyddyn ddiwethaf ers i Mr Roberts ymddiswyddo fel Rheithor i neilltuo mwy o amser i Ymddiriedolaeth y Plwyf, nid ydynt yn obeithiol o setliad sy’n gyd-gytuno, trwy gyfreithwyr.<\/p>\n\n Mae’r Ymddiriedolaeth Plwyf yn aros am ymateb gan yr Esgob Cherry Vann fel y gall gwaith yr elusen yng Nghaerffili, ac yn ehangach, fynd ymlaen ar sail ddiogel, wrth geisio cartref mwy hirdymor.<\/p>\n\n Am fanylion yr Ymddiriedolaeth, ewch i www.theparishtrust.org.uk<\/p>\n\n DIWEDD<\/strong><\/p>\n\n Am fwy o wybodaeth\/cyfweliad:<\/u><\/strong><\/p>\n\n Y Parch Dean Aaron Roberts (Prif Swyddog Gweithredol Ymddiriedolaeth y Plwyf)<\/em><\/p>\n\n 02921880212 <\/p>\n\n dean.roberts@theparishtrust.org.uk<\/p>\n\n Y Parchedig Paul Eddy (PR) <\/em><\/p>\n\n 07923 653781<\/p>\n\n paul@pauleddy.uk<\/p>\n\n Nodiadau’r Golygydd:<\/u><\/strong><\/p>\n\n Sefydlwyd elusen ar wah\u00e2n i ymdrin \u00e2 gweithredu cymunedol, ar wah\u00e2n<\/strong> i’r Cronfeydd Plwyf (PCC) gan fod Ymddiriedolwyr Ymddiriedolaeth y Plwyf – pob addolwr lleol yn y plwyf – yn credu y byddai’n cynyddu potensial codi arian. Roedd cyllid y plwyf yn ei chael hi’n anodd, ac nid oedd ymddiriedolwyr Ymddiriedolaeth y Plwyf am fentro asedau\/incwm i’r elusen gael eu defnyddio i gynilo cyllid y plwyf. Roedd Ymddiriedolaeth y Plwyf eisoes yn talu costau cynnal a chadw parhaus St Thomas, a thrwy hynny ryddhau arian y plwyf at ddibenion eraill.<\/p>\n\n Mae PDF cryno o holl weithgareddau a chyflawniadau’r Ymddiriedolaeth ers 2020<\/strong> ar gael o paul@pauleddy.uk, yn ogystal \u00e2 Llinell Amser PDF o’r holl rwystrau cyfreithiol<\/strong> y mae CinW wedi’u gosod yn erbyn yr Ymddiriedolaeth yn ystod y tair blynedd diwethaf. Gellir sicrhau bod cop\u00efau o’r holl ohebiaeth ar gael i’r cyfryngau.<\/p>\n\n Elusen gofrestredig yw Ymddiriedolaeth y Plwyf, Dim 1186996. Gellir dod o hyd i’w Dogfen Lywodraethu<\/strong>, gan gynnwys ei ‘gymal Gwrthrychau’ yn y ddogfen Llywodraethu, The Parish Trust – 1186996, Register of Charities – The Charity Commission<\/a><\/p>\n\n Gellir dod o hyd i Gyfrifon Blynyddol<\/strong> yr elusen yn Cyfrifon a ffurflenni blynyddol, The Parish Trust – 1186996, Register of Charities – The Charity Commission<\/a><\/p>\n\n Ar hyn o bryd mae elusen Ymddiriedolaeth y Plwyf o fudd i blwyfi daearyddol hanesyddol Bedwas, Machen, Michaelston-y-Fedw a Rudry \u2013 sy’n adlewyrchu’r \u00f4l troed Benefice yn ogystal ag ardal Caerffili ehangach.<\/p>\n\n Nodyn Lluniau:<\/u><\/strong><\/p>\n\n Mae lluniau JPEG o waith yr elusen ar gael o dean.roberts@theparishtrust.org.uk<\/p>\n\n\n